Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

Chi tiết tin

Hội Xuân Bài Chòi – một nét đẹp của làng quê Việt Nam

Ngày đăng: 8:46 | 08/05 Lượt xem: 343

Thuở nhỏ, mỗi khi Tết đến, Xuân về, tụi trẻ con chúng tôi, bên cạnh việc được nghỉ học dài ngày, được người lớn tặng tiền lì xì, được ăn các loại bánh mức thơm ngon, được mặc quần áo mới về quê chúc Tết ông bà thì một điều thích thú không kém, đó là được nghe tiếng trống hội làng rộn ràng với trò chơi Bài Chòi được tổ chức ở sân đình làng từ mồng Một đến rằm tháng Giêng.

Tôi còn nhớ lúc đó, trong tiết trời mát mẻ, trong sáng của mùa Xuân, những ngày cuối tháng Chạp, tại khoảng đất trống ở sân đình, người ta dựng một cây nêu cao với lá cờ ngũ sắc rực rỡ bay phần phật trong gió. Dưới sân, người ta dựng 8 – 9 chiếc lều nhỏ đơn sơ bằng khung tre, mái lợp lá dừa, bên trong mỗi lều có một vài chiếc ghế. Và sáng mồng Một Tết, sau khi các cụ bô lão, chức sắc của làng mặc áo dài, khăn đóng cúng lễ trong đình xong thì Bài Chòi vui Xuân cũng được khai hội. Người trong làng, hình như ai cũng mê trò chơi này, nhất là phụ nữ và trẻ em. Họ tụ tập rất đông, tranh nhau mua thẻ đợi đến lượt chơi. Tôi vẫn nhớ tiếng lách cách rộn ràng của những quân bài khi người chủ trò xóc chiếc lon đựng thẻ và háo hức đợi ông ta rút ra một thẻ đưa cho người hô. Người hô thường là một anh chàng vui tính, ăn mặc lòe loẹt, sau khi nhìn quân bài sẽ cất giọng hô rất hay một đoạn khi thì dân ca, khi thì nói lối hòa cùng với tiếng đàn phách của ban nhạc đánh nhịp vui tai. Và khi dừng lại, người hô sẽ hô to tên quân bài theo đúng vần của chữ cuối bài hô. Ở các chòi, người chơi đang ngóng cổ hồi hộp chờ kết quả, lắng nghe tiếng hô để đoán thử quân bài gì. Và khi người hô công bố tên quân bài thì chắc chắn sẽ có một chòi nào đó vang lên tiếng reo vui mừng, sảng khoái : “đây, đây”. Những tên thẻ bài: “Thái tử”, “Âm ầm”, “Học trò”, “Tam quăng”…bây giờ tôi vẫn còn nhớ. Rồi khi chòi nào trúng đủ 3 cây bài, họ reo òa òa lên : “Tới rồi, tới rồi”. Người chạy hiệu sẽ mang tới cho chòi trúng một cái cái khay, một cái bì thưởng và một lá cờ đuôi nheo màu đỏ với những bước nhảy hài hước trong sự reo vui của mọi người. Chòi nào trong một hội mà tới đến 3 lần thì được gọi là “Tam liên”, được nhận thêm một lá cờ lớn màu đỏ. Ngày Tết, chơi Bài Chòi mà trúng “Tam liên” thì người ta rất vui vì cho rằng năm mới chắc sẽ phát tài, phá lộc dồi dào.

Trò chơi Bài Chòi kéo dài đến rằm tháng Giêng. Gần như lúc nào cũng đông người tụ tập để chơi, nhất là ban đêm. Người lớn, trẻ con, hễ có giây phút rãnh rỗi trong ngày Xuân là lại lần theo tiếng trống rộn ràng ra xem Hội Bài Chòi. Ngày ấy, Hội Bài Chòi như một phần không thể thiếu của cái Tết. Đó là nơi tụ tập của người dân quê sau những ngày vất vả mưu sinh; là nơi tình làng nghĩa xóm được chia sớt, san sẻ qua những câu hò, điệu hát của người hô bài, là những tình cảm chờ đợi, mong ước, những buồn vui qua từng ván đánh. Ăn thua không thành vấn đề, có mặt góp vui là chính. Đây cũng là dịp để những người xa quê về làng được sống lại tình cảm hồn hậu cùng quê nhà. Vì thế, sau những ngày Tết, Hội Bài Chòi kết thúc; sân đình trở lại vắng vẻ, bọn trẻ con chúng tôi nghe hụt hẫng suốt một thời gian dài, rồi lại mong ngóng mau đến mùa Xuân mới để được đi Hội Bài Chòi…
Thời gian sau này, làng quê có nhiều đổi mới, Bài Chòi ngày Xuân không còn giữ đầy đủ các hình ảnh và sinh hoạt như ngày xưa. Nhiều nơi có tổ chức Bài Chòi nhưng không còn làm chòi mà chỉ sắp ghế ngồi cho người chơi, có nơi còn gọi thẳng là “Bài Ghế”. Người chạy hiệu và cờ đỏ vẫn còn nhưng người hô thì chỉ rút thẻ và nhanh chóng công bố tên con bài chứ ít khi hô hát hay ngâm nga để mọi người cùng thưởng thức và hồi hộp chờ đợi quân bài như ngày xưa; có lẽ là do kinh tế thị trường, người ta sợ mất thời gian chăng! Một nét đẹp ở làng quê mai một dần…
Cách đây vài năm, có một dịp đi Hội An dự Đêm Phố Cổ, tôi rất vui và xúc động khi được tham dự một Hội Bài Chòi. Ở đó, người ta đã nỗ lực, cố gắng dựng lại Hội Bài Chòi với đầy đủ hình ảnh, nhân vật, cung bậc như ngày xưa thật ý nghĩa.
Và thật vui mừng,Ngày 07/12/2017, "Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam” (ở các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa và Đà Nẵng) đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hệp Quốc (UNESCO) công nhận là "Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại". Đây là một ghi nhận kết quả kiên trì không mệt mỏi trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị di tích của chúng ta đã được thế giới công nhận. Việc UNESCO ghi danh Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam, sự gắn kết cộng đồng, đề cao tôn trọng đa dạng văn hóa, khuyến khích đối thoại giữa các cá nhân, các cộng đồng và các dân tộc khác nhau vì sự khoan dung, tình yêu và lòng bác ái.
Được biết, vào tối ngày 07/5/2018, tại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam sẽ tổ chức Lễ đón nhận Bằng UNESCO công nhận “Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại” với một chương trình nghệ thuật đặc sắc, đầy ý nghĩa. Buổi lễ sẽ là cơ hội để tiếp tục quảng bá, tôn vinh những giá trị độc đáo của nghệ thuật bài chòi Trung Bộ nói chung, tỉnh Quảng Nam nói riêng, đến với nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế. Qua đó nâng cao ý thức trách nhiệm của các cấp, ngành và nhân dân trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời thể hiện tinh thần, trách nhiệm của tỉnh trong việc bảo vệ, gìn giữ, kế thừa và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật bài chòi, phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân địa phương và du khách…
Tôi tin rằng, một ngày không xa, Bài Chòi - một nét đẹp của làng quê miền Trung Việt Nam - sẽ lại xuất hiện trong những ngày Hội Xuân của dân tộc./.

Tác giả: Nguyễn Đường

[Trở về]

Các tin mới hơn:

Các tin cũ hơn:








Thông báo






Liên kết website

BẢN QUYỀN ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN NÚI THÀNH
Địa chỉ: Đường Chu Văn An - Thị trấn Núi Thành - Núi Thành - Quảng Nam
Điện thoại: 0235… Fax: 02353.570.560
Email: nuithanh@quangnam.gov.vn
Phát triển bởi Trung Tâm Công Nghệ Thông Tin & Truyền Thông Quảng Nam (QTI)