Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

Chi tiết tin

Nhân Kỷ niệm 150 năm ngày sinh nhà yêu nước Phan Châu Trinh ( 9.9.1872- 9.9.2022): Phan Châu Trinh với Phan Bội Châu- Hai người bạn tâm giao nhưng với hai đường lối khác nhau

Ngày đăng: 13:30 | 13/09 Lượt xem: 110

Phan Châu Trinh là một nhà yêu nước có vị trí đặc biệt trong lịch sử hiện đại Việt Nam. Do điều kiện hoạt động nước ngoài trong thời gian dài ( 14 năm ở Pháp về nước vỏn vẹn có 9 tháng thì qua đời. Tang lễ của Cụ là một sự kiện lịch sử của nước nhà.

          Phan Châu Trinh sinh 9.9.1872 tự là Tử Cán, hiệu Tây Hồ biệt hiệu Hy Mã. Quê làng Tây Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam Kỳ, nay là xã Tam Lộc, huyện Phú Ninh, Quảng Nam. Gia thế là một nhà vọng tộc trong huyện, ông bà tổ ( gọi là ông Điểu, bà Điểu) nhà giàu mà tính hào phóng, thường hay giúp kẻ nghèo khó, có tiếng nhân đức xa gần đều biết. Thân sinh Phan Văn Bình làm quản cơ sơn phòng, tán tài kiết khách, thanh gươm yên ngựa, có chí lập công danh, mẹ  Lê Thị Chung con nhà danh tộc, thông thạo chữ Hán làng Phú Lâm, Tiên Phước, Quảng Nam có đức hiền lành.

          Cụ Phan Châu Trinh sớm mất mẹ đang học ấu học lại gặp cảnh nước nhà nhiều việc: Nam Kỳ đã cắt làm nhượng địa, ở Sơn Trà cửa Đà Nẵng thực dân Pháp đã lấp ló hàng ngày thường nghe tiếng súng.

          Trên triều đình nội chính lôi thôi, ngoại giao rắc rối, đánh không xong, hòa không được. Tiếp đến năm Ất Dậu – 1885 Kinh thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi phải xuất bôn.

          Phan Châu Trinh thuở nhỏ rất thông minh, người cha đi đâu cũng thường dẫn theo. Lúc đó phong trào Cần Vương rất mạnh, khắp nước mà cha cụ là một trong những người Hội ấy.  

          Đầu thế kỷ XX, hầu như cùng một lúc, trên cùng một địa bàn miền Trung đã xuất hiện hai nhân vật kiệt xuất cùng xuất thân nho học, quen biết nhau, tôn trọng nhau, đứng ra vận động cho hai đường lối cứu nước khác nhau: Phan Bội Châu ( 1867-1943) và Phan Châu Trinh ( 1872-1926).

          Phái bạo động còn gọi là phái “ thiết huyết” hay “ ám xã” của Phan Bội Châu với chủ trương tận dụng nhiệt tình và lực lượng còn lại của Nghĩa hội Cần vương, tìm dòng dõi vua để dựng lại ngọn cờ phò vua cứu nước với nét khác là lấy Nhật và Trung Hoa làm chỗ dựa để đào tạo nhân tài, chuẩn bị lực lượng nhằm tiếp tục vũ trang khởi nghĩa… Rời Nghệ An vào Huế năm 1903 Phan Bội Châu lấy Huế làm chỗ dừng chân tạm thời để tìm ra Cường Để,  chỗ dựa chính của  ông là Tiểu La Nguyễn Thành ở Quảng Nam, chỉ cách nhà Phan Châu Trinh trên 10 cây số là trợ thủ cũ của lãnh tụ Nghĩa hội Cần Vương đất Quảng Nguyễn Duy Hiệu.

          Phái Duy Tân còn gọi là phái “ ôn hòa”, “ cải cách” hay “minh xã” của cụ Phan Châu Trinh, với chủ trương vận động cải cách toàn diện để tạo ra nôi lực quốc dân, đấu tranh hợp pháp buộc thực dân phải thay đổi chính sách …Phan Châu Trinh rất thân với Tiểu La Nguyễn Thành khi vào chiến khu theo thân sinh làm chuyển vận sứ lo việc quân lương cho Nghĩa hội. Nhưng Phan Châu Trinh từ đầu đã khẳng định “ phong trào Cần Vương đã lỗi thời rồi, phải tìm con đường khác để cứu nước”.

          Họ gặp nhau và làm quen ở Huế, sau đó Phan Bội Châu đã bốn lần vào Quảng Nam trong năm 1904 để cùng Nguyễn Thành bàn định mọi việc. Qua các bước thành lập tổ chức, suy tôn Cường Để vận động tài chính, tổ chức cho Phan Bội Châu xuất dương, tiếp đó đưa Cường Để đi, Phan Bội Châu đều có gặp và đàm đạo với Phan Châu Trinh sau đó lại cùng sang Nhật; họ mến yêu nhau, quý trọng nhau cho đến hết đời, nhưng vẫn không đồng chính kiến. Chỉ thống nhất nhau ở một số điểm như: bảo vệ nhau trước kẻ thù, cố gắng khơi dậy lòng yêu nước trong đồng bào và ra sức đào tạo nhân tài cho đất nước.

            

Tác giả: Lê Văn Huân

[Trở về]

Các tin mới hơn:

Các tin cũ hơn:

Thông báo

Liên kết website

BẢN QUYỀN ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN NÚI THÀNH
Địa chỉ: Đường Chu Văn An - Thị trấn Núi Thành - Núi Thành - Quảng Nam
Điện thoại: 0235… Fax: 02353.570.560
Email: nuithanh@quangnam.gov.vn
Phát triển bởi Trung Tâm Công Nghệ Thông Tin & Truyền Thông Quảng Nam (QTI)